2010-03-09Dlaczego warto sprawdzić swoje wyroby pod kątem starzenia?
Określenie okresu przydatności do
użytkowania wyrobów z tworzyw sztucznych, takich jak: polichlorek winylu
(PVC), poliwęglan (PC), polimetakrylan metylu (PMMA), polietylen (PE),
polipropylen (PP) jest trudne, a przy tym niezwykle ważne zarówno dla
Producenta wyrobu gotowego jak i odbiorcy końcowego (użytkownika).
Odpowiedzi na pytania jak zmieni się barwa powierzchni wyrobu, czy jak
będzie postępować degradacja tworzywa w czasie dają badania
przyspieszonego starzenia.
Wykonuje się je najczęściej wg norm:
PN-EN ISO 4892-2:2009 Tworzywa sztuczne. Metody ekspozycji na laboratoryjne źródła światła. Część 2: Źródła ksenonowe łukowe. lub PN-EN 513:2002 Kształtowniki z niezmiękczonego poli(chlorku winylu) (PVC-U) do produkcji okien i drzwi. Oznaczanie odporności na sztuczne starzenie klimatyczne.
Badania przyspieszonego starzenia są długoterminowe i mogą trwać w zależności od wymaganej dawki napromieniowania od 1,5 miesiąca (przy 2 GJ/m2) do nawet 13 miesięcy (przy 18 GJ/m2). Wielkość napromieniowania przyjmowana jest na podstawie norm wyrobu
i zależy od rodzaju tworzywa oraz od jego zastosowania. Poniżej kilka przykładów:
Wykonuje się je najczęściej wg norm:
PN-EN ISO 4892-2:2009 Tworzywa sztuczne. Metody ekspozycji na laboratoryjne źródła światła. Część 2: Źródła ksenonowe łukowe. lub PN-EN 513:2002 Kształtowniki z niezmiękczonego poli(chlorku winylu) (PVC-U) do produkcji okien i drzwi. Oznaczanie odporności na sztuczne starzenie klimatyczne.
Badania przyspieszonego starzenia są długoterminowe i mogą trwać w zależności od wymaganej dawki napromieniowania od 1,5 miesiąca (przy 2 GJ/m2) do nawet 13 miesięcy (przy 18 GJ/m2). Wielkość napromieniowania przyjmowana jest na podstawie norm wyrobu
i zależy od rodzaju tworzywa oraz od jego zastosowania. Poniżej kilka przykładów:
- kształtowniki okienne z PVC – 8 GJ/m2,
- okładziny ścienne z PVC typu siding – 6 GJ/m2,
- rynny dachowe z PVC – 2,6 GJ/m2,
- profilowane płyty dachowe z PC i PMMA – 18 GJ/m2.
Co
sprawdzać po starzeniu?
Żeby dobrze ocenić wpływ długoterminowych cykli starzeniowych warto wykonać jak najwięcej oznaczeń na próbkach starzonych, m.in.:
Żeby dobrze ocenić wpływ długoterminowych cykli starzeniowych warto wykonać jak najwięcej oznaczeń na próbkach starzonych, m.in.:
- zmianę barwy (w stopniach skali szarej), różnicę barwy (spektrofotometrem), zmianę połysku, zmianę indeksu barwy żółtej,
- spadek udarności,
- spadek wytrzymałości (na rozciąganie statyczne lub udarowe).
Zakład Konstrukcji i Elementów
Budowlanych ITB dysponuje nowoczesnym aparatem Xenotest typu Beta LM,
który wyposażony jest w łukowe lampy ksenonowe. Światło takich lamp jest
bardzo zbliżone do naturalnego światła słonecznego, zawiera jednak
nieco więcej ultrafioletu oraz promieniowania podczerwonego. Usunięcie
niepożądanych składników promieniowania i dopasowanie widma lampy
dokonywane jest poprzez zastosowanie odpowiednio dobranych filtrów
optycznych.
Po co postarzać?
Przyspieszone starzenie pod wpływem światła pozwala w stosunkowo krótkim okresie czasu osiągnąć zmiany we właściwościach fizycznych (zmiana barwy) i mechanicznych (spadek wytrzymałości) tworzyw odpowiadające długotrwałemu naturalnemu starzeniu.
Należy je wykonywać przed wprowadzeniem do produkcji nowego składu mieszanki tworzywa sztucznego, jak również przy każdej modyfikacji receptury czy zmianie barwnika.
Po co postarzać?
Przyspieszone starzenie pod wpływem światła pozwala w stosunkowo krótkim okresie czasu osiągnąć zmiany we właściwościach fizycznych (zmiana barwy) i mechanicznych (spadek wytrzymałości) tworzyw odpowiadające długotrwałemu naturalnemu starzeniu.
Należy je wykonywać przed wprowadzeniem do produkcji nowego składu mieszanki tworzywa sztucznego, jak również przy każdej modyfikacji receptury czy zmianie barwnika.
artykuł sponsorowany
