Niedomówienia tworzą pole do manipulacji. Brak wiedzy tylko się do tego przyczynia. Dzięki współpracy z firmą Brügmann i dr. Marią Oblój-Muzaj z Instytutu Chemii Przemysłowej w Warszawie zapraszamy do lektury ( obowiązkowej) artykułu o właściwościach PVC.

 

Wnioski dot. obiegowych opinii na temat szkodliwości PCW

1. Jest prawdą, że monomer chlorek winylu jest rakotwórczy, natomiast nie jest prawdą, że wyroby z polimeru, PVC, mogą emitować monomer i w ten sposób zagrażać zdrowiu użytkowników wyrobów z PVC (nie zawierają praktycznie monomeru).
2. Jest prawdą, że spalanie PVC przebiega z wydzieleniem chlorowodoru HCL oraz w śladowych ilościach mogą tworzyć się dioksyny, natomiast nie jest prawdą, że zagraża to zdrowiu ludzkiemu lub uniemożliwia spalanie odpadów PVC w spalarniach.
3. Jest prawdą, że HCL wydzielający się z PVC w pożarze może powodować uszkodzenia aparatury elektronicznej (komputery), ale jednocześnie jest prawdą, że PVC w wyposażeniu pomieszczeń znakomicie zwiększa szansę ludzi na przeżycie.
4. Nie jest prawdą, że toksyczność dymu z PVC jest większa niż z innych materiałów, naturalnych bądź syntetycznych i nie jest prawdą, że strażacy gaszący pożary z udziałem PVC są z tego tytułu narażeni na zwiększone ryzyko. Największym zagrożeniem dla człowieka w pożarze jest tlenek węgla, CO, który tworzy się przy spalaniu wszystkich, bez wyjątku materiałów tak naturalnych jak i syntetycznych.
5. Nie jest prawdą, że PVC nie nadaje się do ponownego przerobu i spalania, natomiast jest prawdą, że:

• w krajach rozwiniętych recykling PVC jest przemysłowo stosowany i dla wielu wyrobów opłacalny;

• kraking termiczny mieszanin ubogich w PVC (do 10 %) jest rozwiązany w skali przemysłowej, zaś mieszanin bogatych w PVC (> 10 %) - w sferze badań;

• spalanie PVC w nowoczesnych spalarniach nie stanowi problemu.

 

6. Nie jest prawdą, że stosowane obecnie (przy dotrzymaniu obowiązujących przepisów) systemy stabilizatorów dla PVC niosą zagrożenie dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Stabilizatory oparte na różnych metalach są stosowane z wielu słusznych technicznie powodów i dostarczają społeczeństwu wartościowych produktów, od wyrobów dla medycyny, po materiały budowlane o długim czasie użytkowania.
7. Jest prawdą, że PVC ma zamienniki naturalne i syntetyczne, natomiast nie jest prawdą, że zastąpienie PVC w jego podstawowych zastosowaniach innymi materiałami, naturalnymi bądź syntetycznymi byłoby ekologicznie słuszne. Jest prawdą, że spowodowałoby to utratę wszystkich korzyści osiągniętych dzięki stosowaniu PVC i większą dewastację środowiska naturalnego poprzez zwiększone zużycie surowców naturalnych i energii oraz częstokroć większą przy produkcji innych materiałów emisję gazów i ścieków.
8. Jest prawdą, że swego czasu niektóre kraje czy regiony krajów wprowadziły pewne restrykcje przeciwko PVC, z których się po kolei wycofują, ponieważ okazały się nieuzasadnione. Unia Europejska w żadnej ze swoich dyrektyw nie dyskryminuje PVC Kompetentne orzeczenia fachowych gremiów wskazujące bezzasadność zastępowania PVC innymi materiałami i jego nieszkodliwość dla zdrowia i środowiska zaczynają powoli znajdować oddźwięk także u decydentów.

WŁAŚCIWOŚCI PVC

Miękki PVC:

• ma doskonałą przejrzystość,

• elastyczność,

• odporność na rozdzieranie,

• jest giętki,

• odporny na wpływy atmosferyczne,

• nie przepuszcza tlenu i zapachów.

Twardy PVC:

• odporność na korozję,

• chemikalia,

• oleje,

• czynniki atmosferyczne,

• łatwość przetwarzania i łączenia,

• łatwość barwienia i drukowania,

• jest lekki (1/5 masy żelaza i 1/10 ołowiu),

• odporny na płomień i samogasnący,

• ma doskonałe własności izolacyjne.

Z PVC wytwarza się:

• rury na wodę (zimna)

• rury kanalizacyjne,

• kształtki,

• profile okienne,

• boazerie,

• listwy,

• pojemniki,

• płyty,

• dachówki,

• butelki,

• izolacje kablowe,

• spody obuwnicze,

• syntetyczną skórę,

• wykładziny podłogowe,

• wykładziny wnętrza samochodów, tapety, folie meblowe, dekoracyjne, ogrodnicze i opakowaniowe,

• oraz całą garnę wyrobów dla medycyny, tzn. worki na krew i płyny infuzyjne, dreny, cewniki, wzierniki, rurki do hemodializy, urządzenia do transfuzji krwi, strzykawki jednorazowego użytku, i inne.

Mity na temat szkodliwości surowców do przetwórstwa PVC

Stabilizatory

Stabilizatory ołowiowe

W roku 1990 zużycie ołowiu w krajach OECD (Organization for Economic Cooperation and Development) wynosiło 3,4 miliona ton, z czego 2, 4 % przypadało na stabilizatory Pb dla PVC.

 

Kompozycje PVC stabilizowane Pb charakteryzują się:

• znakomitą odpornością cieplną i świetlną

• znakomitymi właściwościami mechanicznymi krótko- i długoterminowymi

• dobrymi właściwościami elektrycznymi

• niską chłonnością wody

• szerokim zakresem parametrów przetwórstwa.

Stabilizatory Pb stosowane są głównie w kompozycjach:

• na rury (w tym do wody pitnej)

• kształtki,

• profile,

• oraz kable.

Oszacowaniem ryzyka dla zdrowa zajmują się agendy Unii Europejskiej, OECD, która opracowała szacunek ryzyka stwierdzając, że nie ma problemu ze stosowaniem ołowiowych stabilizatorów termicznych w PVC, ponieważ ołów występuje tu w postaci trwale związanej w produkcie, nie może być z niego usunięty.

Wyniki licznych niezależnych badań potwierdzają, że wyroby z PVC zawierającego stabilizator Pb są bezpieczne:

1. Konferencja OECD (1994), Inspektorat W. Brytanii d/s Wody Pitnej, który ponownie aprobował użycie stabilizatorów Pb do rur do wody pitnej (1995),
2. Szwedzka Agencja Ochrony Środowiska, Szwedzkie Towarzystwo i s Wody i Ścieków, które oceniło, że stabilizatory ołowiowe w rurach PVC do wody są akceptowalne.
3. Norweska Federacja Producentów Rur i Instytut Tworzyw Sztucznych Austrii także potwierdziły, że nie istnieje ryzyko związane z użyciem stabilizatorów Pb w rurach PVC do wody pitnej.

Stabilizatory wapniowo-cynkowe

Stosowane są do PVC już ponad 20 lat. Ogólnie bazują na karboksylowych związkach Ca i Zn, czasami zawierając także inne metale, jak Al i Mg. Są słabszymi stabilizatorami termicznymi niż poprzednio omawiane, wobec czego w niektórych zastosowaniach wymagają dodatku organicznych kostabilizatorów takich jak. poliole, epoksydsdowany olej sojowy, antyutleniacze i organiczne związki fosforu.

Stabilizatory Ca/Zn nadają wyrobom następujące właściwości:

• bardzo dobrą przejrzystość,

• dobre właściwości mechaniczne i elektryczne,

• znakomite właściwości organoleptyczne,

• dobra odporność na starzenie atmosferyczne.

 

Stabilizatory Ca/Zn są odpowiednie do wyrobu:

• zabawek,

• urządzeń medycznych takich jak worki na krew,

• opakowań żywności,

• butelek na wodę pitną

• do rur do wody pitnej

W dyrektywach Unii Europejskiej dotyczących dodatków sole wapnia j cynku są zatwierdzone do wyrobów kontaktujących się z żywnością i nie istnieje ryzyko dla ludzkiego zdrowia spowodowane obecnością cynku w stabilizatorach termicznych.

RECYKLING

Recykling, a szerzej zagospodarowanie PVC po okresie jego użytkowania jest możliwe na różnej drodze.
Recykling mechaniczny prowadzi się dla następujących wyrobów, z przerobem na różne produkty:

• butelki (Francja, Wiochy, W. Brytania)

• rury, profile wykładziny podłogowe (Niemcy, Austria, Szwajcaria) - spodnia warstwa wykładzin

• płyty dachowe (Niemcy, Szwajcaria)

• okna (Niemcy, Austria, Szwajcaria, W. Brytania)

• rury (Holandia, Niemcy, Austria, Szwajcaria, Dania, Szwecja)

• kable (Francja, Niemcy, Włochy, Hiszpania, Dania, Wielka Brytania)

• przemysłowe wykładziny podłogowe, spody obuwnicze

• obudowy komputerów (W. Brytania)

• samochodowe deski rozdzielcze (Francja) - maty podkładowe.

Najbardziej zaawansowany jest w Europie recykling zużytych rur i profili okiennych oraz folii i butelek po napojach. Za pomocą specjalnych automatycznych technik można rozdzielić elementy tworzywowe od drewnianych i metalowych, a następnie różne typy tworzyw od siebie nawzajem, a wreszcie możliwy jest rozdział tego samego tworzywa według kolorów.
 

 "powyższy materiał pochodzi z wykladów i publikacji dr Marii Obloj-Muzaj,

kier. Zespolu PVC w Instytucie Chemii Przemyslowej w Warszawie, np.: M.
Obloj-Muzaj "Poli(chlorek winylu) - Prawda i Mity": Rynek Chemiczny 1999,
10, 40-42, tamze 1999, 11-12, 59-60, tamże 2000, 1, 52-53."